Türkiye genelinde yürütülen çalışmalarla, doğal ve kültürel miras açısından büyük öneme sahip anıt ağaçlar tespit edilerek koruma altına alınıyor. Asırlık çınarlardan efsanelere konu olmuş meşelere kadar birçok ağaç, hem fiziksel özellikleri hem de tarihsel ve toplumsal değerleriyle tescilleniyor.
İSTANBUL'UN HAFIZASINI TAŞIYAN DOĞAL MİRAS
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının yürüttüğü projeyle bu özel ağaçların bakımları yapılıyor, yaşatılmaları için gerekli adımlar atılıyor. İstanbul başta olmak üzere birçok ilde tamamlanan çalışmalarda, yöre halkı tarafından bilinen ve geçmişle bağ kuran ağaçlar öne çıkıyor. Yalnızca boyutları ya da yaşlarıyla değil, çevresinde gelişen olaylarla da sembolleşmiş bu ağaçlar, halk hafızasında derin izler bırakıyor.
TÜRKİYE'NİN EN YAŞLI ÇINARI BU ORMANDA
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa (İÜC) Orman Fakültesi'ne ait eğitim ve araştırma ormanı da bu eşsiz doğal mirasın önemli örneklerini barındırıyor. Fakülte sınırları içinde bulunan koruma altındaki 4 anıt ağaç arasında, Türkiye'nin bilinen en yaşlı çınarı da yer alıyor. Çapı yaklaşık 5 metre olan ve yaşının 1400'e yaklaştığı tahmin edilen bu çınar, yüzyıllar boyunca İstanbul'un değişimine tanıklık etmiş bir doğa anıtı olarak dikkati çekiyor.
Aynı ormanda yer alan ve gövde yapısıyla ahtapotu andıran "Ahtapot Çınar" ise 580 yıllık geçmişiyle hem görünümü hem de tarihiyle öne çıkıyor. Ayrıca çift gövdeli, 800 yaşındaki Londra çınarı ile 300 yaşını aşmış başka bir çınar da bu alanda koruma altında tutuluyor. Bu ağaçlar yalnızca botanik açıdan değil, aynı zamanda tarihsel süreklilik ve toplumsal hafıza açısından da büyük değer taşıyor. İstanbul'un kalbinde yer alan 1400 yaşındaki kadim çınar, yüzyıllar boyunca Bizans'tan Osmanlı'ya, Cumhuriyet'in kuruluşundan günümüze kadar şehrin değişen yüzüne tanıklık etti.
CAMİ AVLULARINDAN KORULARA UZANAN TARİH
Eyüp Sultan Camisi avlusunda yer alan ve İstanbul'un fethi sırasında dikildiğine inanılan çınar, mistik ve tarihsel değeriyle yüzyıllardır kentin hafızasında ayakta duran simge ağaçlardan biri olarak öne çıkıyor. Gülhane Parkı'na yakın konumuyla bilinen ve "Taşlı Çınar" adıyla anılan anıt ağaç, İstanbul'un imar faaliyetlerine tanıklık eden geçmişiyle devletin gücünü ve sürekliliği simgeleyen doğal bir anıt niteliği taşıyor.
Beyazıt Camisi avlusundaki anıt çınar, olağanüstü boyutlarının yanı sıra Osmanlı döneminden yakın tarihe kadar yaşanan idam cezalarına tanıklık etmesiyle kent tarihinin çarpıcı simgeleri arasında yer alıyor. Florya Atatürk Ormanı'ndaki gövdesinde insan yüzünü andıran bir şekil barındıran sakız ağacı, doğal yapısıyla halk hafızasında yer etmiş sıra dışı anıt ağaçlardan biri olarak dikkati çekiyor.
