Orta Doğu’daki savaşın küresel piyasalara etkisi derinleşirken, kriz bu kez gübre fiyatlarında sert artışa yol açtı. Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatların aksaması ve bölgedeki üretim tesislerinin devre dışı kalmasıyla üre fiyatı ton başına 575–635 dolar seviyesine yükseldi. Uzmanlar, tedarik zincirindeki kesintilerin sürmesi halinde gübre fiyatlarının daha da artabileceği ve çiftçilerin ekim planlarını değiştirmek zorunda kalabileceği uyarısında bulunuyor.
Körfez bölgesi, dünyanın en büyük gübre üretim merkezlerinden bazılarına ev sahipliği yaparken, boğazın fiilen kapanması amonyak ve azot gibi kritik bileşenlerin taşınmasını da sekteye uğrattı. Küresel piyasanın önemli tedarikçilerinden İran’ın ihracatının risk altına girmesiyle fiyatlar hızla yükseldi. ABD’de New Orleans ithalat merkezinde gübre fiyatı kısa sürede 516 dolardan 683 dolara çıkarken, Hindistan gibi ithalata bağımlı ülkelerde de ciddi tedarik sıkıntıları yaşanabileceği belirtiliyor.
Uzmanlara göre azotlu gübre üretiminin maliyetinin büyük bölümü doğalgaza bağlı olduğu için enerji fiyatlarındaki artış da piyasayı baskılıyor. Azot gübresi olmadan buğday, mısır ve pirinç gibi temel ürünlerin verimi önemli ölçüde düşüyor. Analistler, gübre üretiminde yaşanacak uzun süreli aksaklıkların ekmek, makarna ve patates gibi temel gıdalarda fiyat artışına, hayvan yemlerinde ise maliyetlerin yükselmesine yol açabileceği uyarısında bulunuyor.
