Yerel yönetimlerin mali yapılarında giderek yaşanan bozulma sebebiyle belediyeler adeta borç batağına saplanmış durumda.
Devlete olan SGK prim ve vergi borçlarının yanı sıra belediye şirketlerinin gelir-gider dengesindeki makasın giderek açılması, başta bağlı şirketler olmak üzere belediyeleri kara delik hâline getirdi. Toplam giderler içinde personel giderlerinin yüzde 60’ı aşan birçok belediye maaş ödemekte bile zorlanırken, hizmet sunumlarında da büyük sıkıntılar yaşanıyor.
GİDERLERE SINIRLAMA
AK Parti’nin uzun süredir üzerinde çalıştığı yerel yönetimler reform taslağı ile belediyelerin harcamalarına sıkı denetim getirilmesi planlanıyor.
Özellikle, personel giderlerinin yüzde 30-40’ı aşmaması için yeni tedbirlerin yer alacağı taslak ile belediyelerin ihale süreçlerine şeffaflık getirilmesi, merkezî idare ile belediyeler arasında giderek artan yetki tartışmalarına son verilmesi, büyükşehir ve ilçe belediyeleri arasındaki yetki paylaşımının yeniden belirlenmesi öngörülüyor. SGK primlerinin kaynakta kesilmesi de önerilen formüller arasında yer alıyor.
YENİ KURALLAR YOLDA
Taslak ile kentsel dönüşüm başta olmak üzere görevini yerine getirmeyen belediyelere yönelik yeni tedbirler alınması, ön hazırlığı hem teknik hem idari hem ihtiyaç anlamında çok iyi yapılmamış projelere kaynak tahsisinin önüne geçilmesi, belediyelerin borç yönetiminin belli kriterlere bağlanarak, mevcut borç yüklerinin tasfiyesi için orta-uzun vadeli programlar oluşturulmasına yönelik adımlar atılması planlanıyor.
TEK TEK AÇIKLANACAK
Yine herhangi bir kamu zararının tespit edilmesi durumunda, bu zararın yöneticilere rücu ettirilmesi ve imar değişikliklerinin sıkı kurallara bağlanması gibi başlıkların da AK Parti’nin taslağında yer alması bekleniyor. Taslakta ayrıca belediyelerin yaptığı harcamaların belli periyotlarda internet sitelerinden kamuoyuna duyurulmasıyla ilgili bir düzenleme de bulunuyor.
BAKANLIĞIN RAPORU
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 2025 Faaliyet Raporu’nda da belediyelerin, kurumsal ve mali kaynaklarını ekonomik, etkin ve verimli kullanabilmesi için hizmet önceliklendirmesi ve mevzuat çalışması yapılması gerektiğinin altı çizildi.
Raporda, "Belediyelerin sunduğu hizmetlere ilişkin güncel, sağlıklı ve raporlanabilir verilerin toplanması sağlanmalıdır. Yerel yönetimlerin hizmet standartları belirlenerek, sürecin basitleştirilmesi ve uygulamada birliğin sağlanması gerekmektedir. Yerel yönetimlerin, merkezî idare vergi gelirlerinden aldığı pay geçmiş yıllara göre artmıştır. Gelirler artmasına rağmen gider artışlarının daha çok olması, öz gelirlerin giderleri karşılama oranını düşürmüştür." denildi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da bir süredir, yerel yönetimlerde yaşanan problemlere neşter vurulmasının ve yeni bir reform yapılmasının şart olduğunu dile getiriyor. Erdoğan, il özel idareleri de dâhil olmak üzere yerel yönetimlerle ilgili bütün sistemin ‘ıslah’ edilmesine yönelik mesajlar veriyor.
AK Parti’nin yerel yönetimler reform taslağının yasalaştırılmasına ilişkin takvim kısa süre içinde netleştirilecek.
