Orta Doğu’da tırmanan gerilim ve İran’ın Hürmüz Boğazı’nı stratejik bir baskı unsuru olarak kullanması, küresel ticarette yeni bir kırılganlık dalgasını tetikledi. Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ), bölgede yaşanan gelişmelerin yalnızca petrol ve doğalgaz akışını değil, aynı zamanda gıda tedarik zincirini de ciddi şekilde tehdit ettiğini açıkladı. Artan enerji maliyetlerinin üretimden taşımaya kadar her aşamada fiyatları yukarı çektiği, bunun da tüketiciye doğrudan yansıdığı vurgulandı.
Uzmanlara göre krizin en kritik boyutlarından biri gübre sevkiyatında yaşanabilecek aksamalar. Küresel gübre ihracatının yaklaşık üçte birinin geçtiği Hürmüz hattında oluşacak kesintiler, başta büyük tarım üreticileri olmak üzere birçok ülkenin üretim kapasitesini riske atıyor. Uluslararası Para Fonu (IMF) ise enerji fiyatlarında son bir ayda yüzde 50’yi aşan artış yaşandığını belirterek, bunun gıda fiyatlarında yeni bir dalgalanmayı tetiklediğine dikkat çekti.
Özellikle ithalata bağımlı Körfez ülkeleri için tablo daha da kritik. Gıda ihtiyacının büyük bölümünü dışarıdan karşılayan bölgede milyonlarca insan tedarik riskiyle karşı karşıya. Uzmanlar, krizin uzaması halinde yalnızca fiyat artışlarının değil, arz daralmasına bağlı ciddi gıda erişim sorunlarının da gündeme gelebileceği uyarısında bulunuyor.
