Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın ardından gözler anlaşmanın genişleyip genişlemeyeceğine çevrildi.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Mısır'ın yeni savunma yapılanmasına katılma ihtimaline ilişkin dikkat çeken mesajlar verdi. Yılmaz, "Mısır yeni savunma anlaşmasına katılabilir mi?" sorusuna, "Neden olmasın?" yanıtını verdi.
Mısır'ın bölgedeki önemine işaret eden Yılmaz, "Mısır elbette çok değerli bir ülke ve askeri, coğrafi ve nüfus açısından önemli bir güç. Önümüzdeki dönemde bu yapıya yeni katılımcıların eklenmesi mümkün olabilir" ifadelerini kullandı.
"NATO'YA ALTERNATİF DEĞİL"
Yılmaz, yeni savunma yapılanmasının hangi amaçla oluşturulduğuna ilişkin tartışmalara da açıklık getirdi. Mekke Anlaşması'nın NATO'ya alternatif olarak kurulmadığını belirten Yılmaz, yapının İran'a karşı oluşturulduğu değerlendirmelerine de karşı çıktı.
Yılmaz'ın açıklamaları, üç ülkeyle başlayan savunma iş birliğinin ilerleyen dönemde daha geniş katılımlı bir yapıya dönüşebileceğinin en açık mesajlarından biri oldu.
ERDOĞAN, BİN SELMAN VE ŞERİF MEKKE'DE İMZALADI
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, 7 Ağustos'ta Mekke'de bir araya gelerek Mekke Ortak Savunma Anlaşması'na imza attı.
Anlaşma, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki askeri ve güvenlik iş birliğini yeni bir seviyeye taşıdı. Uluslararası basına yansıyan bilgilere göre anlaşmanın en kritik unsurlarından birini ortak savunma ilkesi oluşturuyor. Buna göre üç ülkeden birine yönelik silahlı saldırı, diğer ülkelere de yapılmış bir saldırı olarak kabul edilecek.
BİRİNE SALDIRI ÜÇÜNE SALDIRI SAYILACAK
Bu maddeyle Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan olası dış tehditlere karşı kolektif caydırıcılık oluşturmayı hedefliyor.
Anlaşma aynı zamanda üç ülkenin savunma alanındaki iş birliğinin genişletilmesini öngörüyor. Uluslararası basın, Türkiye'nin NATO üyesi ve güçlü bir savunma sanayisine sahip olmasına, Pakistan'ın nükleer silaha sahip bir devlet olmasına ve Suudi Arabistan'ın ekonomik ve stratejik ağırlığına dikkat çekiyor.
BÖLGESEL GERİLİMİN ORTASINDA GELDİ
Mekke'deki imzalar, Orta Doğu'da güvenlik dengelerinin hızla değiştiği bir dönemde atıldı. Uluslararası basın anlaşmayı bölgedeki artan güvenlik tehditleri, İran'la yaşanan gerilim, Husilerin saldırıları ve bölge ülkelerinin güvenlik politikalarını çeşitlendirme arayışları çerçevesinde değerlendiriyor.
Anlaşmanın herhangi bir ülkeyi hedef almadığı belirtilirken, bazı uluslararası yorumlarda üçlü yapının Orta Doğu'daki güç dengeleri açısından önemli sonuçlar yaratabileceği değerlendiriliyor.
GÖZLER ŞİMDİ MISIR'DA
Cevdet Yılmaz'ın son açıklamasıyla birlikte anlaşmanın üç ülkeyle sınırlı kalıp kalmayacağı tartışması yeni bir boyut kazandı.
Mısır'ın askeri kapasitesi, nüfusu ve stratejik konumuna özellikle dikkat çeken Yılmaz'ın "Neden olmasın?" çıkışı, Kahire'nin ilerleyen dönemde yapıya katılabileceği ihtimalini gündeme taşıdı. Ancak şu aşamada Mısır'ın katılımına ilişkin alınmış veya açıklanmış resmi bir karar bulunmuyor.
Mısır'ın olası katılımı gerçekleşirse Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'la başlayan yapının coğrafi ve askeri ağırlığı önemli ölçüde genişlemiş olacak. Böyle bir adım, Mekke Anlaşması'nın üçlü bir savunma paktından daha geniş katılımlı bölgesel bir güvenlik mekanizmasına dönüşmesi açısından kritik bir eşik oluşturabilir.
