Makine ve Kimya Endüstrisi'nin (MKE) İmalat-ı Harbiye Müzesi, Türkiye'nin Millî Mücadele dönemindeki üretim ve savunma sanayii tarihine ışık tutuyor. Sultan 2. Abdülhamid döneminde 1880'li yıllarda süvari kışlası olarak inşa edilen bina, Millî Mücadele yıllarında İmalat-ı Harbiyeliler tarafından fabrikaya dönüştürüldü. İstanbul'un işgali sırasında çeşitli teçhizat ve malzemeler Anadolu'ya taşınırken, burada gizli ve zorlu şartlar altında silah ve mühimmat üretimi gerçekleştirildi. Müzede Osmanlı döneminden Cumhuriyet'in ilk yıllarına ve günümüze uzanan silah, mühimmat ve top sistemlerinin yanı sıra, cepheye mühimmat ve erzak taşıyan ahşap kağnılar da sergileniyor.
Müzenin en dikkat çekici eserleri arasında Millî Mücadele döneminin üretim kabiliyetini simgeleyen "Gazi Kovan" öne çıkıyor. Müze uzmanı Ufuk Ergün, binanın 20 Kasım 1922'de lokomotif bacasından çıkan kıvılcım sonucu büyük ölçüde tahrip olduğunu, ertesi gün Mustafa Kemal Atatürk'ün bölgeye gelerek "Bunun daha iyisinden yüzlerce yapacağız" dediğini aktardı.
İki yıllık yeniden inşa sürecinin ardından fabrika yeniden ayağa kaldırılırken, Atatürk'ün burada "Türk, öğün, çalış, güven" sözünü söylediği belirtiliyor. Müze, bu yönüyle yalnızca MKE'nin değil, Türkiye'nin savunma sanayii ve Millî Mücadele dönemindeki üretim seferberliğinin de önemli bir hafızasını yaşatıyor.
