Rusya-Ukrayna savaşı, Orta Doğu’daki gerilim ve deniz taşımacılığında yaşanan aksaklıklar nedeniyle baskı altında kalan küresel dizel piyasasında, ABD’den gelen açıklamalar fiyatları aşağı çekti. ABD Başkanı Donald Trump’ın Rusya’dan ek dizel tedarik edileceğini duyurması ve iki ülke arasında enerji ateşkesi ilan edildiğini açıklamasının ardından Avrupa’da dizel fiyatları yüzde 3 gerileyerek ton başına yaklaşık 1.437 dolara düştü. Brent petrolün varil fiyatı da yüzde 0,7 kayıpla 104 dolar seviyesine indi. Ancak Hürmüz Boğazı çevresindeki güvenlik riskleri ve tanker taşımacılığındaki maliyet artışları, piyasalardaki belirsizliğin sürmesine neden oluyor.
Trump’ın açıkladığı plana göre Rusya’nın küresel piyasalara hemen 300 bin ton, kasım ayında 500 bin ton ve aralıkta 1 milyon ton dizel sağlaması öngörülüyor. Rafinerilerin durumuna bağlı olarak 3 milyon tonluk ek teslimatın da gündeme gelmesiyle potansiyel tedarik miktarı 4,8 milyon tona ulaşabilecek. Ancak Moskova, açıklanan miktarları ve teslimat takvimini henüz doğrulamadı. S&P Global verilerine göre Ukrayna’nın saldırıları, eylül sonu itibarıyla Rusya’da günlük 3,1 milyon varillik rafineri kapasitesini devre dışı bırakırken ülkenin deniz yoluyla dizel ve gazyağı ihracatı da temmuz sonrasında günlük ortalama 550 bin varile geriledi.
Analistler, Rusya’dan yapılması planlanan sevkiyatların küresel arz açığını tek başına kapatmaya yetmeyeceğine dikkat çekiyor. Dizel fiyatlarında kalıcı düşüş için Rusya’nın taahhüt ettiği teslimatları gerçekleştirmesi, saldırılar nedeniyle aksayan rafineri üretiminin toparlanması ve Orta Doğu’daki sevkiyat güzergâhlarının normale dönmesi gerekiyor. Özellikle Hürmüz Boğazı çevresindeki risklerin devam etmesi, tanker navlunlarını ve rafine ürünlerin maliyetlerini yüksek tutabilir. Bu nedenle piyasada kısa vadeli rahatlama beklentisi güçlense de dizel fiyatlarının seyrini önümüzdeki dönemde arzın fiilen artıp artmayacağı belirleyecek.
