Cumhurbaşkanı Başdanışmanı ve Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili Mehmet Uçum, Çankaya Köşkü'nde gazetecilerle bir araya gelerek yeni anayasa, Terörsüz Türkiye süreci, Türk İş Kanunu ve ceza infaz düzenlemesine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
YENİ ANAYASA İÇİN TARİH VERDİ
Hukuk Politikaları Kurulu olarak Adalet Bakanı ile yeni anayasa gündemini ele aldıklarını belirten Uçum, yeni anayasanın hukuk politikası perspektifi, mimarisi, temeli ve ilkeleri üzerine çalışmaların sürdürüleceğini söyledi.
Yeni anayasa ihtiyacının yalnızca siyasilerin beklentileri üzerinden değerlendirilemeyeceğini kaydeden Uçum, halkın taleplerinin ve ihtiyaçlarının esas alınması gerektiğini ifade etti.
Türkiye'de yeni anayasa talebinin uzun yıllardır gündemde olduğunu hatırlatan Uçum, 1987'den bu yana yeni ve sivil anayasa ihtiyacının tartışıldığını belirtti. Siyasi partilerin geçmiş seçimlerde de yeni anayasa sözü verdiğini aktaran Uçum, artık somut başlıkların tartışılacağı bir döneme girildiğini dile getirdi.
Uçum, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın 1 Ekim'de ortaya koyduğu hedefe ilişkin, "1 Ekim 2026 tarihini yeni anayasanın yapım sürecinin başlangıç tarihi olarak belirleyebiliriz" değerlendirmesinde bulundu.
dönemin kalan süresinde yeni anayasanın fikri olgunlaşma sürecinin yaşanabileceğini belirten Uçum, 2028 seçimlerinden sonra 29. Meclis döneminde yeni anayasanın hazırlanmasının gerçekçi bir hedefe dönüşebileceğini söyledi.
"YENİ ANAYASA MUTLAKA HALKIN ONAYINA SUNULMALI"
Yeni anayasa ile anayasa değişikliğinin birbirinden farklı süreçler olduğunun altını çizen Uçum, mevcut anayasa değişikliği usullerinin doğrudan yeni anayasa yapımına uygulanamayacağını ifade etti.
Mevcut sistemde anayasa değişikliği için 360 milletvekilinin kabul oyuna ihtiyaç duyulduğunu, 400 ve üzerindeki kabul oylarında referandumun ihtiyari olabildiğini hatırlatan Uçum, yeni anayasa söz konusu olduğunda ise halkın onayının zorunlu olduğunu belirtti.
Uçum, "Sayısal meşruiyet açısından isterse 550-600 vekil kabul etsin, referandumsuz yürürlüğe sokulamaz yeni anayasa. Son onayı halktan alacaktır" dedi.
Yeni anayasa sürecinin halkın iradesiyle başlayıp yine halkın iradesiyle tamamlanması gerektiğini vurgulayan Uçum, geniş toplumsal mutabakatla kabul edilecek bir anayasanın halk oylamasından da güçlü bir destekle çıkabileceğini ifade etti.
YENİ ANAYASADA SİSTEM TARTIŞMASI: ÖNCE MUTABAKAT GEREKİYOR
Gazetecilerin yeni anayasa çalışmalarında madde madde yazıma başlanıp başlanmadığına ilişkin sorusunu yanıtlayan Uçum, Türkiye'de geçmişten bugüne çok sayıda anayasa taslağı hazırlandığını söyledi.
Hukuk Politikaları Kurulunun doğrudan taslak yazma görevi bulunmadığını belirten Uçum, kurulun anayasa çalışmalarına fikri katkı sunabileceğini ifade etti.
Yeni anayasa çalışmalarında doğrudan bir teklif taslağıyla ortaya çıkmak yerine öncelikle anayasanın temel yaklaşımlarının tartışılmasının ve ortak bir fikri zeminin oluşturulmasının daha doğru bir yöntem olabileceğini kaydetti.
Hükümet sistemi konusunda farklı siyasi yaklaşımların bulunduğuna dikkat çeken Uçum, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin geliştirilerek sürdürülmesini savunanlarla parlamenter sistemi isteyen partiler arasındaki görüş ayrılıklarına işaret etti.
Yarı başkanlık modelinin de gündeme getirildiğini belirten Uçum, şu değerlendirmede bulundu:
"Sen yeni anayasayı Büyük Türkiye mutabakatında yapmak istiyorsan önce bu hükümet modelinde anlaşman lazım."
Uçum, yeni anayasanın geleceğe ilişkin perspektifi konusunda da mutabakat sağlanması gerektiğini dile getirdi.
TERÖRSÜZ TÜRKİYE SÜRECİNDE YIL SONU MESAJI
Terörsüz Türkiye sürecine ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Uçum, Meclis'in tatile girmeden 467 milletvekilinin kabul oyuyla önemli bir yasal düzenlemeyi hayata geçirdiğini söyledi.
10 Ağustos'ta kabul edilen kanun kapsamında Takip ve Değerlendirme Kurulunun kurulduğunu ve çalışmalarına başladığını belirten Uçum, kurulun alt komisyonlarını da belirlediğini aktardı.
Sürecin kanunda öngörülen tespit, teyit ve ilan aşamaları doğrultusunda ilerleyeceğini kaydeden Uçum, kanun kapsamındaki kişilerin altı aylık başvuru döneminde değerlendirileceğini ifade etti.
Uçum, yıl bitmeden Milli Güvenlik Kurulu (MGK) kararının açıklanmasının kuvvetle muhtemel olduğunu belirterek, "2027'nin ilk yarısı tamamlanmadan da yapılacakların hayata geçirileceği noktaya" ulaşılabileceğini söyledi.
Sürecin ilerleyen aşamalarında Takip ve Değerlendirme Kurulunun ayrıntılı açıklamalar yapacağını bildirdi.
