Vücudun az miktarda ihtiyaç duyduğu iyot, tiroid hormonlarının üretiminde ve özellikle gebelik döneminde bebeğin gelişiminde önemli rol oynuyor. İyot eksikliği tiroid bezinin işleyişini etkileyebilirken, gereğinden fazla iyot tüketimi de bazı tiroid hastalıklarını ağırlaştırabiliyor. Medipol Sağlık Grubu’ndan Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Mehmet Fatih Kılıçlı, iyotun doğru miktarda alınmasının önemine dikkat çekti.
Tiroid hormonlarının üretiminden bebeğin gelişimine kadar pek çok önemli işlevde rol oynayan iyot, sağlıklı bir yaşam için vazgeçilmez mineraller arasında yer alıyor. Ancak iyotun eksikliği kadar gereğinden fazla alınması da sağlık sorunlarına yol açabiliyor. Medipol Acıbadem Bölge Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Mehmet Fatih Kılıçlı, 21 Ekim Küresel İyot Eksikliği Bozukluklarını Önleme Günü kapsamında, özellikle tiroid hastalığı bulunan kişileri bilinçsiz iyot kullanımına karşı uyarırken, gebelik ve emzirme döneminde iyot ihtiyacının karşılanmasının önemine dikkat çekti.
İYOT, BEBEĞİN GELİŞİMİNDE ÖNEMLİ ROL OYNUYOR
İyotun vücutta az miktarda bulunmasına rağmen önemli işlevleri olduğunu belirten Prof. Dr. Kılıçlı, “İyot, vücutta az miktarda bulunan ancak oldukça önemli etkileri olan bir elementtir. Tiroid hormonlarının yapısında yer alır. Bunun yanı sıra özellikle gebelik ve emzirme dönemlerinde çocuğun hem zihinsel hem de fiziksel gelişiminde önemli rol oynar. Dolayısıyla iyot, yalnızca hormonların üretimi için değil, sağlıklı büyüme ve gelişim açısından da önemli bir mineraldir.” dedi.
İyotun yetersiz alınmasının tiroid bezinin işleyişini etkileyebileceğini belirten Prof. Dr. Kılıçlı, “Vücuda yeterli miktarda iyot alınmadığında tiroid hormonlarının üretiminde yetersizlik görülebilir. Ayrıca tiroid bezinde nodül oluşumu da iyot eksikliği ilişkili sorunlar arasında yer alabilir. İyot eksikliği önemli bir halk sağlığı sorunudur ancak iyotun gereğinden fazla alınması da vücuda zarar verebilir.” diye konuştu.
İYOTLU TUZ KULLANIMINA VURGU
İyotun başlıca kaynaklarının iyotlu tuz ve deniz ürünleri olduğunu belirten Prof. Dr. Kılıçlı, süt, yoğurt ve yumurtanın da iyot alımına katkı sağladığını ifade etti. Günlük iyot ihtiyacının karşılanmasında iyotlu tuz kullanımının önemine dikkat çeken Prof. Dr. Kılıçlı, “Hekim tarafından özel bir kısıtlama önerilmediği sürece iyotlu tuz kullanılmasını tavsiye ediyoruz. Ancak burada önemli olan, tuzu fazla tüketmek değil, kullanılan tuzun iyotlu olması ve ölçülü davranılmasıdır” dedi. Son yıllarda iyot içeren Lugol solüsyonlarının bilinçsiz kullanımına da dikkat çeken Prof. Dr. Kılıçlı, “Dışarıdan ek iyot almadan önce mutlaka bir sağlık profesyoneline, özellikle endokrinoloji uzmanına danışılmalı. Haşimato ve Graves hastalığı gibi tiroid rahatsızlıklarında, ayrıca toksik multinodüler guatr ve toksik adenom gibi durumlarda fazla iyot alınması tiroid hormonlarında ciddi yükselmelere ya da düşüşlere neden olabilir. Bu durum hastalığın seyrini olumsuz etkileyerek tedavi sürecini zorlaştırabilir.” ifadelerini kullandı.
GEBELİK VE EMZİRME DÖNEMİNDE İYOT İHTİYACI ÖNEMLİ
İyot eksikliğinin klinik belirtiler belirgin olmayacağını belirten Prof. Dr. Kılıçlı, şikayetlerin çoğunlukla tiroid hormon düzeylerinde değişiklikler meydana geldiğinde ortaya çıkabildiğini söyledi. Özellikle gebelik ve emzirme döneminde yeterli iyot alımının hem anne hem de bebeğin sağlığı açısından kritik olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Kılıçlı, “Bu dönemlerde bebeğin yeterli iyot alması, zihinsel ve fiziksel gelişimi açısından çok önemlidir. Bu nedenle hekim önerisi olmadan iyot kısıtlaması yapılmamalı, annenin ihtiyaçları ve mevcut hastalıkları doğrultusunda uygun yaklaşım uzman tarafından belirlenmelidir” dedi. İyotun yalnızca besinlerle değil, bazı ilaçlar ve tıbbi işlemler aracılığıyla da vücuda alınabildiğini hatırlatan Prof. Dr. Kılıçlı, özellikle kalp ritim bozukluklarının tedavisinde kullanılan bazı ilaçların ve bilgisayarlı tomografide kullanılan iyotlu kontrast maddelerin tiroid fonksiyonlarını etkileyebileceğini belirtti. Prof. Dr. Kılıçlı, “Özellikle tiroid hastalığı bulunan kişilerin bu tür ilaçlar veya işlemler öncesinde doktorlarını bilgilendirmeleri önemlidir. Gerekli durumlarda tiroid hormon düzeyleri değerlendirilmeli ve olası sorunlara karşı hekim kontrolünde önlem alınmalıdır.” diye konuştu.
