Uganda Savunma Kuvvetleri Komutanı Muhoozi Kainerugaba, ülkesinin yaklaşık 20 yıldır askeri varlık gösterdiği Somali’den askerlerini çekme sürecinin başladığını duyurdu. Kainerugaba, çekilmenin Ağustos 2027’ye kadar tamamlanmasının hedeflendiğini belirterek, yıllar süren fedakârlıkların ardından güvenliği Somalili yetkililere devredeceklerini söyledi.
Uganda, 2007 yılında Afrika Birliği Somali Misyonu (AMISOM) kapsamında Somali’ye asker gönderen ilk ülke olmuştu. Uganda birlikleri, yaklaşık 19 yıldır Somali Ulusal Ordusu ile birlikte terör örgütü Eş-Şebab’a karşı yürütülen operasyonlarda ve stratejik bölgeler ile kamu kurumlarının güvenliğinin sağlanmasında görev yapıyor.
1 Ocak 2025’te faaliyete başlayan Afrika Birliği Somali Destek ve İstikrar Misyonu (AUSSOM), Somali güvenlik güçlerinin kapasitesini artırmayı, sivilleri korumayı ve güvenlik sorumluluğunu aşamalı olarak Somali makamlarına devretmeyi amaçlıyor. BM destek mekanizması kapsamında faaliyet gösteren UNSOS ise Afrika Birliği birliklerine gıda, su, yakıt, sağlık hizmetleri ve askeri ulaşım gibi alanlarda lojistik destek sağlıyor. Söz konusu mekanizmanın yıllık bütçesinin yaklaşık 500 milyon dolar olduğu belirtiliyor.
Uganda’nın çekilme kararı, Somali’nin güneyinde Eş-Şebab’a karşı çatışmaların sürdüğü ve uluslararası güvenlik desteğinin geleceğine ilişkin belirsizliklerin arttığı bir dönemde geldi. Kararın, ABD’nin AUSSOM’a yönelik mali desteğini azaltması ve BM tarafından sağlanan lojistik desteğin geleceğine ilişkin belirsizliklerin ardından alındığı ifade ediliyor.
ABD yönetimi, BM Güvenlik Konseyi’nde AUSSOM’un görev süresinin uzatılması kapsamında UNSOS’un sağlayacağı lojistik ve operasyonel desteğe karşı çıkmış, misyon için sağlanan mali ve lojistik katkıyı azaltma kararı almıştı. Bu gelişmenin ardından UNSOS desteğinin yaklaşık yüzde 25 azaldığı ve sahadaki operasyonların olumsuz etkilendiği bildirildi.
