Türkiye'de enerji arz güvenliğini ve kaynak çeşitliliğini artırmak amacıyla yer kabuğunun derinliklerindeki ısıdan enerji üretmeye yönelik çalışmalar başladı. Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA) ile TÜBİTAK destekli projede, 3 bin ila 5 bin metre derinliğe açılacak kuyular aracılığıyla yer altındaki sıcaklığın yeryüzüne taşınması hedefleniyor. İstanbul Teknik Üniversitesi Arı Teknokent firmalarından Anadolu İnovasyon'un geliştirdiği kapalı sistem jeotermal uygulamasının ilk sondajları Manisa'nın Salihli ilçesine bağlı Acıdere mevkiinde gerçekleştirildi. Seracılık ve elektrik üretimi amacıyla açılan iki kuyuda, 3 bin metre derinlikte 245 santigrat derece sıcaklığa ulaşıldı.
Klasik jeotermal sistemlerden farklı olarak sıcak su kaynağı bulunmasını gerektirmeyen yöntemde, özel termal sıvılar sızdırmaz borular aracılığıyla yer altındaki sıcak kayaçların bulunduğu katmanlara gönderiliyor. Kayaçların ısısı boru çeperlerinden sıvıya aktarılırken ısınan akışkan yüzeye çıkarılıyor ve elektrik üretimi başta olmak üzere ısıtma, soğutma ve seracılık faaliyetlerinde kullanılabiliyor. Sistemin 7 gün 24 saat kesintisiz enerji üretme potansiyeli bulunduğu belirtiliyor.
Anadolu İnovasyon Kurucu Ortağı Ahmet Tahir Kalkışım, Türkiye'de yer kabuğu sıcaklığının bölgelere göre değiştiğini, elektrik üretimi açısından Batı Anadolu, İç Anadolu, Orta Karadeniz ve Marmara'nın güney kesimlerinin öne çıktığını söyledi. Kalkışım, erişilebilir yer kabuğu sıcaklığının 375 santigrat dereceye ulaştığını belirterek, potansiyelin tamamının kullanılması halinde Türkiye'nin elektrik ihtiyacının dört katı kadar üretim yapılabileceğini öngördüklerini ifade etti. Projenin Slovakya'ya ihraç edilmesi için de çalışmaların başladığını aktaran Kalkışım, MTA ile depremsellik araştırmaları yürütüldüğünü ve sistemde yer altından akışkan çekilmediğini, kayaçların çatlatılmadığını kaydetti.
Benzer teknolojiler farklı ülkelerde de uygulanmaya başladı. İngiltere'de 3 megavatlık bir tesis devreye alınırken, ABD'de Microsoft'un yapay zeka veri merkezinin enerji ihtiyacını karşılamak amacıyla 380 megavatlık bir tesisin kurulumuna başlandı. Danimarka'nın ise şehir ısıtmasında bu teknolojiden yararlanmak için ihale hazırlığı yaptığı belirtildi.
Proje kapsamında 10 megavatlık bir tesisin yıllık 11,2 milyon dolar gelir sağlayabileceği hesaplanıyor. Haberde, Türkiye'nin yer altındaki toplam potansiyelinin 192 bin megavat seviyesinde olduğu ve 4 bin 800 megavatlık Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nin yaklaşık 40 katına karşılık geldiği belirtilirken, bu potansiyelin ekonomik değerinin 215 milyar dolar olduğu ifade ediliyor.
