Libya'nın deniz yetki alanlarında henüz keşfedilmeyi bekleyen hidrokarbon potansiyeli ile Türkiye'nin derin deniz sismik arama gücü ve tecrübesi iki ülke arasında enerjide yeni ortaklık fırsatlarına zemin hazırlıyor.
5 SORUDA LİBYA'NIN HENÜZ YÜZDE 70'İ KEŞFEDİLMEMİŞ ENERJİ ALANLARI VE TÜRKİYE'NİN SİSMİK ARAŞTIRMA GÜCÜ
Libya Başkanlık Konseyi Başkan Yardımcısı Musa el-Koni, iki ülke arasında imzalanan deniz yetki alanları mutabakat muhtırasının uluslararası hukuk ve teamüllere dayandığını vurgulayarak, Libya'nın kaynaklarının çoğunun keşfedilmemiş durumda olduğunu ve Türkiye ile Libya'nın petrol ve doğal gaz arama-çıkarma konusunda koordinasyonu hızlandırması gerektiğini söyledi.
Libyalı uzmanlar da, anlaşmanın hidrokarbon aramalarından açık deniz sahalarının işlenmesine, ülkenin küresel yatırımlar için cazibe merkezi haline getirilmesinden ulusal ekonomiye canlılık katılmasına kadar geniş bir yelpazede stratejik fırsatlar sunduğunu değerlendiriyor.
AA muhabiri 5 soruda, Libya'nın kara ve denizde büyük bir kısmı henüz keşfedilmemiş potansiyel enerji alanları ile Türkiye'nin derin deniz sismik araştırma gücü ve tecrübesini inceledi.
LİBYA'NIN KARA VE DENİZDEKİ KEŞFEDİLMEMİŞ ENERJİ ALANLARININ BOYUTU NEDİR?
Libya Ulusal Petrol Kurumu (NOC) ve uluslararası enerji veri merkezlerinin raporlarına göre, Libya'nın kara ve deniz yetki alanlarının yaklaşık yüzde 70'i henüz kapsamlı sismik tarama ve detaylı arama faaliyetlerine açılmamış durumda. Keşfedilmemiş enerji kaynaklarının da büyük bir kısmı deniz sahalarında yer alıyor.
NOC ve ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu verilerine göre, Libya'nın kanıtlanmış 48,4 milyar varil ham petrol ve yaklaşık 1,5 trilyon metreküp doğal gaz rezervi bulunuyor.
Libya, mevcut kanıtlanmış petrol rezervleri ile Afrika'da birinci sırada, dünya genelinde ise ilk 10 ülke arasında yer alıyor. Kanıtlanmış doğal gaz rezervleri açısından da dünyada 21. sırada bulunuyor.
NOC uzmanlarına göre, çoğu denizlerde olmak üzere henüz keşfedilmemiş petrol sahalarının sismik taramalarla ekonomiye kazandırılması halinde Libya'nın toplam petrol potansiyelinin 90 milyar varile ulaşabileceği değerlendiriliyor.
Libya'nın kara ve deniz yetki alanlarında henüz keşfedilmemiş petrol potansiyelinin mevcut rezervine yakın, potansiyel doğal gaz miktarının ise halihazırdaki rezervlerin 3 katını aşan bir seviyede olduğu tahmin ediliyor.
TÜRKİYE'NİN KAÇ SİSMİK ARAŞTIRMA GEMİSİ VAR, TEKNİK ÖZELLİKLERİ NELERDİR?
Türkiye, açık denizlerde hidrokarbon arama ve sondaj kapasitesiyle dünyanın en büyük ve en modern 4. deniz enerji filosuna sahip ülke konumuna ulaştı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Temmuz 2025'te müjdelediği yeni sondaj gemilerinin filoya katılmasıyla Fatih, Yavuz, Kanuni, Abdülhamid Han, Çağrı Bey, Yıldırım sondaj gemileri ve Barbaros Hayreddin Paşa, MTA Oruç Reis sismik arama gemileri ile ilk yüzer doğal gaz üretim platformu Osman Gazi'nin yer aldığı enerji filosundaki gemi sayısı 9'a yükseldi.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı koordinesinde yürütülen stratejiler doğrultusunda kurulan filo; hem ulusal deniz yetki alanlarında (Mavi Vatan) hem de uluslararası ortaklıklar çerçevesinde kıtalararası projelerde aktif rol üstleniyor.
Türkiye'nin yerli imkanlarla inşa ettiği tam donanımlı araştırma gemisi MTA Oruç Reis, 2D ve 3D derin deniz sismik aramaları yapabilme yeteneği sayesinde deniz tabanı altındaki jeolojik yapıları binlerce metre derinliğe kadar haritalandırabiliyor.
Türkiye'nin sismik arama filosunun ilk üyesi olan Barbaros Hayreddin Paşa ise, 2D ve 3D geniş alan sismik veri toplama kapasitesiyle Akdeniz ve Karadeniz'de yüz binlerce kilometrekarelik alanda tarama gerçekleştirdi.
Bu iki sismik araştırma gemisine, derin deniz sondaj operasyonlarını yürüten Fatih, Yavuz, Kanuni, Abdülhamid Han, Çağrı Bey ve Yıldırım sondaj gemileri eşlik ediyor. Sismik araştırma gemilerinin topladığı veriler, hidrokarbon potansiyeli taşıyan jeolojik yapıların belirlenmesinde ve derin deniz sondaj operasyonlarının planlanmasında kullanılıyor.