Küresel petrol piyasalarında dalgalanma sürerken, Orta Doğu kaynaklı sevkiyatların toparlanması ve arz fazlası beklentileri fiyatları aşağı çekti. Bölgedeki kritik jeopolitik riskler ve tankerlere yönelik saldırı dalgaları canlılığını korusa da, piyasalarda arzın talebi yakaladığı ve hatta aşmaya başladığına yönelik güçlü beklentiler baskıyı artırdı.
Brent petrol vadeli işlemleri TSİ 07.30 itibarıyla 78 sent, yani yüzde 0,8 düşüş yaşayarak varil başına 91,66 dolara geriledi. ABD tipi Batı Teksas petrolü (WTI) ise 73 sent, yani yüzde 0,9'luk kayıpla 84,99 dolara indi.
2027'DE ARZ FAZLASI KAPIDA
Goldman Sachs emtia analistleri tarafından yayımlanan yeni rapora göre, 2027 yılında küresel petrol arzının talebi günlük 2 milyon varil aşabileceği öngörülüyor. Banka, olası arz kesintisi risklerine rağmen piyasada ciddi bir arz fazlası oluşacağını değerlendirdi. Raporda, Brent petrolün 2027 yılında varil başına ortalama 88 dolar seviyesinde gerçekleşeceği tahmin edilirken, yıl boyunca kademeli bir düşüşle son çeyrekte 78 dolara kadar gerileyebileceği bildirildi.
KCM Trade Baş Piyasa Analisti Tim Waterer, küresel ölçekteki fiyat hareketlerinin tamamen arz ve talep dengesindeki değişime dayandığını vurguladı. Waterer, konuyla ilgili şu değerlendirmede bulundu:
"Piyasa arzın nihayet talebi yakaladığını ve artık talebi aşmaya başlayabileceğini giderek daha fazla kabul ederken petrol fiyatları aşağı yönlü yeniden dengeleniyor. Arz-talep dengesindeki bu değişim, bugün fiyatlar üzerinde baskı oluşturan temel faktör."
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) da cuma günü yayımladığı raporda, Orta Doğu'dan gerçekleştirilen ihracatın küresel petrol talebinden çok daha hızlı toparlanmasıyla dünya petrol piyasasının bu yılın dördüncü çeyreğinde yeniden arz fazlasına döneceğini duyurmuştu.
JEOPOLİTİK RİSKLER MASADA
Fiyatlarda aşağı yönlü ivme izlenmesine rağmen Orta Doğu'daki kritik jeopolitik riskler tüm ağırlığıyla devam ediyor. İran'ın Bahreyn'deki ABD üslerine yönelik saldırıları ve Hürmüz Boğazı'ndaki deniz taşımacılığında yaşanan lojistik aksaklıklar, dünyanın en kritik petrol sevkiyat güzergâhlarındaki belirsizliği tırmandırıyor.
KCM Trade Baş Piyasa Analisti Waterer, ABD-İran çatışmalarından kaynaklanan jeopolitik risk priminin tamamen ortadan kalkmadığını, ancak şimdilik piyasalarda ikinci planda kaldığını ifade etti.
ANZ analistleri ise petrol akışının toparlanmasına yönelik haber akışının piyasalardaki korkuyu bir nebze azalttığını, fakat petrol piyasasının dayanıklılığının ciddi derecede zorlandığını belirtti. Uzmanlar; arzın, mevcut stokların, rafinaj faaliyetlerinin ve kullanılabilir yedek üretim kapasitesinin büyük risklerle karşı karşıya olduğunu kaydetti.
Alternatif güzergâhlardan yapılan sevkiyatların uzun vadeli sürdürülebilirliğine dikkat çeken ANZ analistleri, hazırladıkları raporda şu ifadelere yer verdi:
"ARZ AKIŞLARI DA UZUN VADEDE SÜRDÜRÜLEBİLİR DEĞİL. GİDEREK ARTAN MİKTARDA PETROLÜN, İRAN'IN SALDIRILARINDAN VEYA LOJİSTİK KISITLAMALARDAN KAYNAKLANAN AKSAKLIKLARA SON DERECE AÇIK ALTERNATİF GÜZERGÂHLARDAN TAŞINMASI GEREKİYOR."
Analistler, Hürmüz Boğazı'ndaki ham petrol sevkiyat hacminin savaş öncesi seviyelerin yalnızca yüzde 49'una erişebildiğinin altını çizdi.