ABD’nin havacılık devi Boeing iki uçak kazasının ardından büyük kriz yaşarken Trump’ın ‘ticaret savaşı’ yeni bir hal aldı. Çin ve Avrupa dahil 19 ülke yazılım sorunu yaşayan 737 MAX ailesinin uçuşlarını yasakladı. İptal edilecek 5 bin uçak siparişinin ekonomik boyutu 500 milyar dolar. Şirketin teslim ettiği 350 uçak için de tazminat davaları geliyor.
ABD merkezli havacılık devi Boeing, tarihinin en büyük kriziyle karşı karşıya. Şirketin yaklaşık 2 yıldır piyasada olan ‘737-Max’ tipi yolcu uçaklarının Etiyopya ve Endonezya’da yere çakılması sonucu toplamda 346 kişi hayatını kaybetti. Kazaların uçaktaki yazılım hatasından kaynaklandığı ve pilotların buna müdahale edemediği iddiaları sonrası birçok ülke ‘Max’ tipi araçlara hava sahalarını kapattı. ‘Yüksek güvenlikli teknoloji harikası’ nitelemesi giderek ‘uçan tabut’a dönüşürken üretici şirket Boeing ise düşen uçakların ‘güvenli’ olduğu tezini ısrarla savunmaya devam ediyor. Şirket, dünya çapında tepkiye yol açan kazaların ardından uçaklarda sistem güncellemesine gittiğini duyursa da ABD, bu uçaklara yönelik güven kaybının önüne geçemedi. Etiyopya Havayolları’na ait Boeing 737-8 Max tipi yolcu uçağının 10 Mart’ta düşüşünden beri şirketin borsadaki hisseleri 4 günde yaklaşık 50 milyar dolar değer kaybetti. Bu rakam, şirketin piyasa değeri olan 220 milyar dolar seviyesinin hemen hemen 4’te 1’i anlamına geliyor.
19 ÜLKEDE YASAKLI
Söz konusu uçakların kullanımını Çin’in yasaklaması sonrası diğer ülkeler de peşpeşe benzer kararlar aldı. Dün itibariyle 19 ülkede Boeing 737 Max ailesinin (Max 7, 8, 9 ve 10) kullanımı yasaklandı. Türkiye, Çin, İngiltere, Brezilya, Arjantin, Endonezya, Avusturalya, Etiyopya, Malezya, Singapur, Uman, Fas, Moğolistan, Kanada, Kuveyt, BAE, İrlanda, Hindistan, Fransa ve Almanya bu araçların uçuşlarını durdurdu. Yasak kararı alan havayolu şirketi sayısı şimdilik 35 oldu. Buna ek olarak Avrupa Havacılık Emniyeti Ajansı da (EASA) Boeing Max serisini yasakladı. Karar, bu uçakların Avrupa kıtasının hiçbir bölgesinde uçamayacağı anlamına geliyor.
