Doğu Akdeniz'deki zengin enerji kaynakları üzerindeki jeopolitik mücadele yeni bir boyuta taşındı. Amerika Birleşik Devletleri (ABD), İsrail, Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY), Türkiye'nin bölgedeki meşru haklarını görmezden gelerek Houston'da Doğu Akdeniz Enerji Merkezi'ni (EMEC) hayata geçirdi. GKRM basınında yer alan Cyprusmail’in haberine göre, 3+1 formatı kapsamında atılan bu tek taraflı adıma karşı Türkiye, deniz yetki alanlarındaki hak ve menfaatlerini her türlü tehlike, durum ve şart altında askeri ve diplomatik tüm imkanlarıyla koruyacağını bir kez daha dünyaya ilan ediyor.
HOUSTON MERKEZLİ YENİ CEPHE
ABD'nin Teksas eyaletindeki Rice Üniversitesi Baker Kamu Politikası Enstitüsü'nde resmiyet kazanan Doğu Akdeniz Enerji Merkezi, bölgedeki enerji denklemini Türkiye'nin aleyhine şekillendirmeyi hedefliyor. ABD Enerji Bakanı Chris Wright, Kıbrıs Rum Yönetimi Enerji Bakanı Michael Damianos, Yunanistan Çevre ve Enerji Bakanı Stavros Papastavrou ve İsrail'in ABD Büyükelçisi Dr. Yechiel Leiter'ın katılımıyla imzalanan niyet beyanı, Ankara'nın bölgedeki haklı duruşuna karşı yeni bir blok oluşturma çabası olarak öne çıkıyor. Wright, yeni Houston merkezini ABD Başkanı Trump’ın “vizyon”u olarak nitelendirdi. Ortak çalışma yürüten ülkeler, 2026 yılının sonuna kadar açık deniz doğal gaz projeleri, enerji güvenliği, altyapı, inovasyon ve araştırma gibi alanlarda hedeflerini ve eylemlerini belirlemek için bir dizi toplantı gerçekleştirecekler.
RUM KESİMİNDE HEYECAN DORUKTA: FIRSAT SANIYORLAR
Atılan bu tek taraflı adımların ardından açıklamalarda bulunan Rum yetkililer, kurulan merkezin siyasi hedeflerini gizlemedi. Hükümet sözcüsü Konstantinos Letymbiotis, bakanlar düzeyindeki diyaloğu ve Doğu Akdeniz Enerji Merkezi'nin kurulmasını "özellikle siyasi ve jeostratejik öneme sahip" bir gelişme olarak nitelendirerek, Kıbrıs, Yunanistan, İsrail ve Amerika Birleşik Devletleri arasındaki işbirliğinin, enerji güvenliğinin devlet direnci ve bölgesel istikrar için giderek daha önemli hale geldiği bir dönemde "diyalog ve koordinasyon için istikrarlı bir çerçeve" sağladığını söyledi.
Letymbiotis, Houston merkezli yeni merkeze atıfta bulunarak, bunun dört ülke arasında uzmanlık alışverişi ve ortak girişimlerin geliştirilmesi için "kalıcı bir mekanizma" görevi göreceğini söyledi. Projenin, Doğu Akdeniz enerji ve güvenlik işbirliğine ilişkin ABD mevzuatıyla bağlantılı daha geniş bir stratejik çerçevenin parçası olduğunu ve Kıbrıs'ın Avrupa, Orta Doğu ve Hindistan'ı birbirine bağlayan bölgesel bir köprü rolünü güçlendirdiğini de sözlerine ekledi. Kıbrıs ile Amerika Birleşik Devletleri arasındaki derinleşen ilişkinin, 3+1 ortaklığı gibi girişimler aracılığıyla "daha büyük kurumsal derinlik, somut araçlar ve pratik içerik" kazandığını söyledi.
